Gezi

İshak Paşa Sarayı | Nerede ve Nasıl Gidilir? Giriş Ücreti Ne Kadar?

Osmanlı Döneminin en görkemli, en ihtişamlı yapıları arasında yer alan İshak Paşa Sarayı, İshak Paşa tarafından yaptırılmıştır. Yapım süreci ile ilgili anlatılan günümüzde efsane boyutlarına kadar yükselmiştir. Selçuklu ile Osmanlı mimarisinin karışımı ile inşa edilen bu saray, Avrupa’nın önde gelen sanat akımı olan Barok’tan da esintilere sahiptir. Genel hatları ile bakıldığında yapının Türk kültürü taşıdığını söyleyebiliriz.

İshak Paşa Sarayı Tarihçesi

Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinde yer alan İshak Paşa Sarayı, Topkapı Sarayından sonra en ünlü saray ve külliye olarak gösterilmektedir. 1877 – 1878 yıllarında Ruslar tarafından kışla olarak kullanılan bu yapı çok fazla hor kullanılsa da günümüze kadar ayakta kalmayı başarmıştır.  Osmanlı – Rus savaşı döneminde Rus askerleri tarafından kışla olarak kullanıldığı dönemde büyük oranda zarar görmüştür. Rus askerleri, geri çekilirken bilerek ve isteyerek yapıya zarar vermiştir.

İshak Paşa Sarayının inşası aslında Çolak Abidin Paşa döneminde başlamıştır. Doğubayazıt sancak beliğine Çolak Abidin Paşadan sonra Abdulfettah Efendi, Mahmut Paşa ve son olarak İshak Paşa atanmıştır. Saraya İsmi verilen İshak Paşa, Ağrı bölgesine 18. yüzyılda hakim olmuştur.

İshak Paşa, vezir olması ile beraber Çıldır ve Ahıska valiliklerine atanmıştır. İshak Paşa adı ile yaptırılan sarayın dedikodular ile İstanbul’a yanlış aktarılması İshak paşanın sürgün edilmesine neden olmuştur. İshak Paşa’nın karşısında olan kişiler, yaptırılan bu saray ile İshak Paşa’nın Osmanlıya rakip olup kendi adı ile bölgede yeni bir devlet kuracağını dile getirmişlerdir. Böyle bir durumun olmayacağı bilinse de İshak Paşa’nın sürgününe engel olunamamıştır.

İshak Paşa Sarayı’nın Tamamlanma Süreci

İshak Paşa Sarayının tam olarak tamamlanması 99 yılı bulmuştur. Yapının içerisinde Osmanlı, Selçuklu, Fars ve Barok mimarisinden esintiler görebilmek mümkündür. Teknolojinin olmadığı bir dönemde inşa edilen saray insan ve hayvan gücü ile tamamlanmıştır. Ağrı Dağından ve bölgenin etrafından getirtilen taşlarla inşa edilen sarayın duvarlarında Kur’an-ı Kerimden ayetler yer almaktadır. İshak Paşa Sarayının harem dairesinde yer alan kitabeye göre bu bölüm hicri 1199 yılında miladi olarak ise 1784 yılında tamamlanmıştır.

İshak Paşa Sarayının Mimari Bölümleri

  • Dış Cephe
  • İlk ve İkinci Avlu
  • Selamlık Dairesi
  • Aşevi
  • Cami
  • Harem Odaları
  • Hamam
  • Merasim ve Eğlence Salonu
  • Erzak ve Cephane Odaları
  • Taçkapılar
  • Fırın
  • Türbe
  • Zindan

Yukarıda yer alan mimari alanlar toplamda 7,600 metrekarelik bir alan üzerinde yer almaktadır. Saray içerisinde yer alan bölümlerin birçoğu 3 katlı olacak şekilde tasarlanmıştır.

İshak Paşa Sarayı’nın Yapı Biçimi

Türkiye’de eşi neredeyse olmayan İshak Paşa Sarayı şato tipi bir yapı biçimine sahiptir. Kabartmalar, zengin motifler ile süslenmiş olan yapının girişi sanılanın aksine doğu cephede yer almaktadır.

Sanatsal açıdan oldukça eşsiz ve değerli eserlere sahip olan İshak Paşa Sarayı, misafirlerine Türk kültürünü oldukça iyi bir şekilde göstermektedir. Avrupa’nın şato kültürüne benzer bir yapının ülkemizde olması kültürel değerlerimiz açısından da önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir.

Rus istilası ve kışla döneminde en çok zarar gören bölümün cami olduğunu görmekteyiz. Cami bölümü neredeyse tamamen yıkılan İshak Paşa Sarayı, son zamanlarda gördüğü tadilat ve restorasyon çalışmaları ile eski görünümüne sahip olacaktır.

İshak Paşa Sarayı’nın Mimarisi

Osmanlı Dönemine ait en önemli mimari yapılar arasında yer alan İshak Paşa Sarayı, taşıdığı özelliklerden dolayı birçok saraydan ayrılmaktadır. Mimari özelliği, yapılışı, farklılıkları tamamen yapıldığı dönemin özelliklerinden dolayıdır. Bölgeye hakim olan Osmanlı, Selçuklu ve Fars etkilerinden etkilenen mimarlar, Barok etkisini de olaya dahil ederek güzel bir yapı ortaya çıkarmışlardır.

Tek girişi doğu cephesinde olan İshak Paşa sarayının üç tarafı duvarlarla çevrilidir. İki avlusu bulunan sarayın toplam kapladığı alan 7,600 metrekaredir. İki adet avlusu bulunan sarayın avluları içerisinde muhafız koğuşları, çeşme, nöbetçi odaları, taçkapı, misafir odaları, at ve at arabası alanları, hizmetli odaları, selamlık minaresi, cami, cemaat yeri ve türbeler yer almaktadır.

İç kısım içerisinde toplamda 5 tane taçkapı yer almaktadır. İlk avlu içerisinde yer alan taçkapı sarayın tek ana giriş kapısı olarak kullanılmaktadır. Taçkapının tasarım olarak iç içe geçmiş iki sivri kemerden oluştuğu görülmektedir.

İshak Paşa Sarayı’nın Saray Bölümü

Taçkapıdan giriş yapıldığında Türk Saraylarında standart olarak görmeye alışık olduğumuz geleneklerin uygulandığını görüyoruz. İç cephedeki duvarlarda Türk Hat Sanatı örneklerini görmekteyiz. Hat sanatı ile birçok beyit, birçok ayet duvarlara oldukça güzel bir şekilde işlenmiştir. Aynı zamanda Barok sanatının örnekleri olan bitki ve hayvan figürleri de görebilmek mümkündür.

İshak Paşa Sarayının yapımında sanatsal değerler oldukça ön planda tutulmuştur. Sarayın genel olarak yapımında 4 farklı taş modeli kullanıldığı görülmektedir. Kullanılan taşlar tamamen Ağrı, Doğubayazıt bölgesine özgü taşlardır.  İki kattan oluşan sarayda toplam 360 adet oda bulunmaktadır. Yukarıda da belirttiğimiz üzere sarayın kendisine ait zindanları da bulunmaktadır. Bölgede ağır suçla yargılanan kişilerin cezaları genelde bu zindan da sonuçlandırılıyordu.

İshak Paşa Sarayın günüme kadar çok az bir parçasının ulaştığını görüyoruz. Cami bölümü saraydaki en sağlam yapılar arasında kaldığını söyleyebiliriz. Yukarda caminin yıkıldığını söylesek de diğer yapılara nazaran yine de sağlam olarak günümüze ulaşmayı başarmıştır. Ruslar tarafından işgal edildiğinde cami kutsal mekan olmasından dolayı zarar görmemiştir. Osmanlı sarayları içerisinde en düzgün ısıtma sistemine sahip sarayın İshak Paşa Sarayı olduğunu söyleyebiliriz.

İshak Paşa Sarayı Hakkında Genel Bilgiler

Özet olarak bu saray hakkında bir bilgi listesi verecek olursak;

  • İshak Paşa Sarayının tamamlanması 100 yıl kadar sürmüştür.
  • Saray, günümüzde dahi en önemli mimari eserler arasında yer almaktadır.
  • Şato tipli eserler kategorisinde Türkiye’nin sayılı yapıları arasında yer almaktadır.
  • Bu kadar zarar görmesinin ana nedeni Osmanlı – Rus savaşında Rus askerleri tarafından işgal edilmesidir.
  • Türk mimarisinin yanı sıra Osmanlı, Fars, Selçuklu ve Barok mimarisinden de izler barındırmaktadır.
  • Saray içerisinde toplam 366 adet oda bulunmaktadır.

İshak Paşa Sarayı Giriş Ücreti ve Ziyaret Saatleri

İshak Paşa Sarayı haftanın 7 günü ziyarete açıktır. Yaz aylarında 08:00 ile 19:00 arasında açık olan saray, kış aylarında hava şartlarının kötü olduğu günlerde 15:00’a kadar açık kalmaktadır. Standart girişlerde her ziyaretçi için 7 TL giriş ücreti talep edilmektedir. Müze Kart sahipleri herhangi bir ücret ödemeden müzeyi gezebilirler.

İshak Paşa Sarayı Nerede ve Nasıl Gidilir?

Yukarıda eklediğimiz harita İshak Paşa Sarayı’nın haritadaki yerini göstermektedir.  Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinde yer alan İshak Paşa Sarayı, Doğubayazıt ilçe merkezinin 7,5 km güney doğusunda yer almaktadır. Ağrı merkezden 20, 25 dakikalık bir araç yolculuğu sonrasında İshak Paşa Sarayına ulaşabilirsiniz.

P