Gezi

Diyarbakır Gezilecek Yerler | Diyarbakır’da Gezilecek 20 Yer!

Peygamberler şehri Diyarbakır… Güneydoğu Anadolu Bölgesi içerisinde yer alan Diyarbakır, Türkiye’nin en kalabalık 12. şehri olarak gösteriliyor. 2020 yılında yapılan nüfus sayımına göre 1,756,353 nüfusu bulunan şehir, her geçen gün büyümeye, göç almaya devam ediyor. Doğuda Muş ve Batman, Batıda Malatya ve Adıyaman, Güneyde Mardin be Şanlıurfa Kuzeyde ise Diyarbakır, Elazığ ve Bingöl gibi şehirlere komşuluk yapıyor.

Dicle Nehri sayesinde oldukça verimli topraklara sahip olan Diyarbakır, tarımın en iyi yapıldığı iller arasında yer almasına olanak sağlamıştır. 9,000 yıldan fazla yerleşim geçmişi bulunan bu kentte Mezopotamya uygarlıklarının hemen hemen tamamından izler bulabilmek mümkündür. Bu yazımız içerisinde Diyarbakır gezilecek yerler hakkında güzel bir rehber oluşturmaya çalıştık.

Diyarbakır Ulu Camii

Diyarbakır’ın kent simgesi olan Ulu Cami, Anadolu’da bulunan en eski cami olarak kayıtlara geçmiş durumda. Ulu Caminin tarihi 639 yılına kadar gidiyor desek birçok kişi şaşıracaktır. Yanlış duymadığınız, Ulu Caminin bulunduğu yapı 639 yılında Martoma Kilisesi olarak yapılmıştı. Ancak şehrin Müslüman Araplar tarafından ele geçirilmesi ile beraber Kilise Ulu Camiye çevrilmiştir. İslamiyet ile hemen hemen aynı yaşa sahip olan cami bizlere birçok şey anlatıyor.

Dicle Nehri

Su her medeniyet ve toplumda önemli bir yere sahiptir. Anadolu topraklarına baktığımızda ilk yerleşim yerlerinin hep su kaynaklarının yanında olduğunu görüyoruz. Elazığ Hazar gölünden başlayıp Türkiye’de birçok şehrin su kaynağı olan Dicle, Iraktan çıkarak Basra Körfezine kadar ilerleyip oradan denize dökülüyor. Anadolu için önemli bir yere sahip olan Dicle nehrini kesin olarak görmenizi isterim.

Tarihi Hasan Paşa Hanı

Diyarbakır gezilecek yerler listenizin belki de ilk sırasında bulunması gereken bir yer, burası Tarihi Hasan Paşa Hanı. Ulu Cami’nin hemen doğu yamacında yer alan bu hanın 1572 yılında yaptırıldığı ifade ediliyor. İlk dönemlerde ahır ve otel olarak kullanılan Hasan Paşa Hanı günümüzde hem yerli hem de yabancı turistlerin ziyaret ettiği önemli yerlerden birisi. Hana girdiğinizde güzel bir Diyarbakır kahvaltısı yapabilir ya da Diyarbakır ciğerinin tadına bakabilirsiniz.

Sülüklü Han

1683 yılında yaptırılan Sülüklü Han, aktif olarak kullanıldığı dönemde oldukça farklı amaçlara hizmet sunuyordu. Han içerisinde bulunan kuyu içerisinden sülük çıkran hekimler, çıkardıkları sülükleri tamamen tedavi amacı ile kullanmakta idi. 2010 yılında ziyarete açılan Sülüklü Han, içerisinde yer alan işletmeler ile misafirlerine keyifli bir tarihi yolculuk sunuluyor.

Diyarbakır Kervansarayı

Diyarbakır içerisinde oldukça fazla Kervansaray bulunuyor. Ancak; bunların arasında en popüler ve en çok ziyaret edilenin Hüsrev Paşa Kervansarayı olduğunu görüyoruz. 1527 yılında inşa ettirilen kervansarayın oldukça geniş bir alana hakim olduğunu söyleyebiliriz. Yeme içme hizmetlerinin yanı sıra günümüzde bile kervansaray içerisinde konaklama, düğün ve nişan gibi eylemler yapılabiliyor.

4 Ayaklı Minare

Akkoyunlu hükümdarı Kasım Bey tarafından 1500 yılında yaptırtılan 4 Ayaklı Minare, Diyarbakır için oldukça özel bir yere sahiptir. Minare yapımı sırasında Diyarbakır’ın çeşitli bölgelerinden getirtilen taşlar kullanılmıştır. 4 Ayaklı minaredeki her minare İslam içerisindeki 4 mezhebini simgelemektedir. 500 yıldan bu ana koruma altında olan minare gelecek nesillere de başarılı bir şekilde aktarılacaktır.

Hz. Süleyman Camii

Diyarbakır gezilecek yerler listesi oluştururken Hz. Süleyman Camiyi listenize eklemeyi sakın unutmayın. Caminin minaresinde bulunan kitabeye göre cami 1155 yılında yapına başlanıp 1160 yılında tamamlanmıştır. Mimari açıdan birçok güzelliğe sahip olan Hz. Süleyman Cami, şehrin diğer sembolleri arasında yer alıyor.

Diyarbakır Surları

Sadece Diyarbakır Surlarını görmek için bile bu şehre birçok kişinin geldiğini biliyor musunuz? Çin Seddinden sonra dünya üzerindeki en uzun surlar Diyarbakır Surlarıdır. Yapılış tarihi ile ilgili herhangi bir belge ya da kayıt bulunamamıştır. Ancak sur taşları üzerinde yapılan karbon testlerinde Diyarbakır Surlarının M.Ö 3,000’li yıllarda yapıldığını belirtmekteler. 5,700 metre uzunluğa sahip olan surların 12 metre yüksekliği bulunmaktadır. Diyarbakır’a kadar gelip surları görmeden asla ayrılmayınız.

Çayönü Ören Yeri

Çatalhöyük sonrasında tarihte insanların oluşturmuş olduğu ilk yerleşim yerlerinden birisi de Çayönü olduğu biliniyor. M.Ö 10,200 yılında yerleşim merkezi olarak kullanılan bu ören yerinde 6,000 yıl kadar yaşam sürmüştür. Daha sonrasında terk edilen Çayönü günümüzde en çok ziyaret edilen yerler arasında yer almaktadır. Sabah 08:00 ile 18:00 arasında dilediğiniz zaman Çayönü’ne gelerek tarihte kurulmuş ilk yerleşim merkezini ziyaret etme fırsatına sahip olabilirsiniz.

Behram Paşa Konağı

Diyarbakır Anadolu’nun en eski yerleşim yerlerinden birisidir. Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan şehir kendisine özgü bir mimari şekle sahip olmuştur. Diyarbakır’ın kendisine has ev mimarisini görebileceğiniz en iyi yerlerinden birisi de Behram Paşa Konağıdır. Diyarbakır’ın Sur ilçesinde yer alan Behram Paşa Konağında Osmanlı mimarisinin de etkilerini görebilmek mümkündür.

Cahit Sıtkı Tarancı Evi

Türk Edebiyatının sembolleri arasında yer alan Cahit Sıtkı Tarancı 1910 yılında Diyarbakır’da dünyaya gelmiştir. Hayatının, çocukluğunun geçtiği ev 1973 yılında müzeleştirilmiştir. Cahit Sıtkı Tarancı’nın şiirleri günümüzde bile birçok kişi üzerinde derin etkiler meydana getirmektedir. Şairin şiirlerini ölümsüz kılmak, isminin ebediyen hatırlanması için yapılan bu müze gerçekten görülmeye değer. 2011 yılında 1 yıllık bakım ve onarım gören müze 2012 yılından bu yana aktif bir şekilde ziyaret edilebilmekte.

Adres: Cami Kebir, Telgrafhane Sk. No:19, 21300 Sur/Diyarbakır
Ziyaret Saatleri: 08:00 – 17:00
Giriş Ücreti: Giriş Ücretsizdir

On Gözlü Köprü

Diyarbakır şehir sembolleri arasında yer alan On Gözlü Köprü, Diyarbakır’ın en çok ziyaret edilen yerleri arasında yer alıyor. Mervaoğulları tarafından 1065 yılında inşa edilen bu köprünün toplam uzunluğu 175 metredir. 2007 yılına kadar araç trafiğine açık olan köprü, 2007 yılında yapılan restorasyon çalışmaları sonucunda araç trafiğine kapatılmıştır. Diyarbakır’a gelen kişilerin en çok görmek istediği yerler arasında On Gözlü Köprü de yer alıyor.

Surp Giragos Ermeni Kilisesi

Ortodoks Ermenileri tarafından kullanılan Surp Giragos Ermeni Kilisesi günümüzde hala faal olarak kullanılmaya devam edilmektedir. Kilisenin tam olarak hangi dönemde inşa edildiği bilinmiyor. Ancak; Polonyalı gezgin Simeon tarafından hazırlanan Seyahatnamede kilise ilk kez olarak yazılı kayıtlara geçiriliyor. 1610 yılında ilk kez karşımıza çıkan kilise 1722 yılında büyük bir restorasyondan geçmiştir. 1729 yılında daha büyük hale getirilen kilise bugün ki halini alabilmiştir.

Hevsel Bahçeleri

UNESCO Dünya Miras Listesinde ülkemizden 9 adet eser bulunmaktadır. Bunlar arasında yer alan Hevsel Bahçeleri hemen Dicle Nehrinin kıyısında yer almaktadır. 700 hektarlık bir alan üzerine kurulu olan Hevsel Bahçelerinde 30’a yakın medeniyetin izleri bulunmaktadır. Bu bölge ortalama olarak 8,000 yıldır bahçe olarak kullanılıyor. Hem tarım hem kültürel hem de tarihi bir geçmişe sahip.

Keçi Burcu

Diyarbakır Surlarından olan Keçi Burcu, oldukça büyük bir kaya parçasının üzerinde bulunuyor. Mardin kapısının hemen doğu kıyısında yer alan Keçi Burcunun 11 kemerden oluştuğunu görüyoruz. Kim tarafından hangi tarihlerde yapıldığı ise şu an için bilinmiyor.

Gazi Köşkü

Seman Köşkü olarak da adlandırılan Gazi Köşkü, 15. yüzyılda inşa edilmiştir. Akkoyunlu Mimari özellikleri ile inşa edilen bu köşkün bizler için ayrı bir önemi bulunuyor. Çanakkale Savaşı sonrasında 16. Kolordu Komutanı olarak Doğu cephesine gönderilen Mustafa Kemal Atatürk, Doğu Cephesine giderken Diyarbakır’da bir süre konaklamıştır. Diyarbakır’da Gazi Köşkünde konaklayan Atatürk, 7 Mart 1917 yılına kadar köşkte kalmaya devam etmiştir. İçi bu bağlamda yenilerek müzeye dönüştürülmüştür.

Asur Kalesi

Asurlular oldukça uzun bir süre bu topraklar üzerinde hakimiyet kurdu. Asurlular dönemine inşa edilen bu kalenin 3 tarafı vadilerle çevrili bir vadi üzerinde kurulu olduğunu görüyoruz. Bölgeye hakim bir tepe üzerine kurulan Asur Kalesinin muazzam bir seyir manzarası bulunuyor. Kalenin ön bölümünde çivilerle kazılmış Asur Kralı figürleri bulunuyor.

Meryem Ana Kilisesi

Tam olarak hangi tarihte yapıldığı belli olmayan Meryem Ana Kilisesi günümüzde hala ibadet yeri olarak kullanılmaya devam edilmekte. Diyarbakır Arkeoloji Müdürlüğü tarafından yapılan incelemelerde müze geçmişinin 3. yüzyıla kadar dayandığı bilinmekte. 18. yüzyıldır ayakta kalmayı başaran Meryem Ana Kilisesi, tarih boyunca sayısız bakım ve onarım çalışması görmüştür.

Diyarbakır Arkeoloji Müzesi

İlk olarak 1934 yılında ziyarete açılan Diyarbakır Arkeoloji Müzesi, bölgede çıkartılan eserlerin sergilendiği devasa bir müzedir. Aynı zamanda etnografik eserlerin de yer aldığı müze ara ara bakım ve onarım çalışmalarından geçmiştir. Müzenin bulunduğu yapının da görülmeye değer olduğunu göreceksiniz.

Malabadi Köprüsü

Diyarbakır gezi rehberi konusundaki son önerimiz Malabadi Köprüsü olacaktır. Silvan yakınlarında olan bu köprünün Batman Çayı üzerinde yer aldığını görüyoruz. Artukluoğlu Beyliği tarafından 1147 yılında inşa edilen köprü, Dünya üzerinde taş kemerli köprüler içerisinde en geniş kemer mesafesine sahip köprü olarak gösterilmektedir. Oldukça fazla ziyaret edilen Malabadi Köprüsünün sosyal medya içerisinde binlerce fotoğrafı bulunmaktadır.

P